Istorijat zbirke

Zbirka arhivske građe u vezi sa sudskim procesom Dinku i Nadi Šakić nastala je kao rezultat praćenja slučaja od strane Milana Bulajića koji je aktivno učestvovao i u samom sudskom procesu. Zbirka je formirana od dokumenata raznorodne provenijencije (dokumenta o zločinima, zapisnici, odluke, izjave, saopštenja, elaborati, studije, spiskovi, oglasi, plakati, službene prepiske), a uređena je po tematskom i klasifikacionom planu.

Dinko Šakić rođen je 8. septembra 1921. godine u Studencima kod Imotskog (Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca). Tokom Drugog svetskog rata bio je jedan od zapovednika sistema koncentarcionih i logora smrti Jasenovac, u periodu od aprila do decembra 1944. godine. Dinko Šakić je bio jedan od najbližih saradnika Vjekoslava Maksa Luburića sa čijom sestrom, Nadom Tambić, je bio oženjen. U februaru 1942. godine raspoređen je na mesto nastojnika „Općeg odjela“ u jasenovačkom logoru, a u martu iste godine imenovan je za pomoćnika zapovednika logora Stara Gradiška. Od novembra 1942. godine do decembra 1944. godine stacioniran je u jasenovačkom logoru, prvo kao pomoćnik zapovednika logora, a zatim i kao zapovednik sistema koncentracionih i logora smrti Jasenovac. Pri samom kraju rata i postojanja Nezavisne Države Hrvatske prekomandovan je u „Izvještajni odjel Zapovjedništva odbrambenih zdrugova“ na dužnost pomoćnika za posebne poslove.

Po završetku Drugog svetskog rata emigrirao je u Austriju maja 1945. godine, a potom u Argenitu gde je nastavio da promoviše ustašku ideologiju. Dinko Šakić se u Argeniti politički aktivirao i od 1955. godine postao je član Justicijalističke partije na čijem čelu se nalazio Huan Domingo Peron. Pad Peronovog režima u Argentini 1956. godine uticao je da se Dinko Šakić preseli u Španiju, odakle se, posle tri godine, vratio u Argentinu. Nakon ubistva Vjekoslava Maksa Luburića 1969. godine, postao predsednik organizacije Hrvatskog narodnog otpora (HNO). Tokom posete Franje Tuđmana hrvatskim iseljenicima u Argenitit 1985. godine došlo je do susreta između Dinka Šakića i potonjeg predsednika Republike Hrvatske, a istom prilikom novinarka Aleksa Crnjaković je intervjuisala Dinka Šakić koji je iskoristio priliku i bez trunke kajanja govorio o ratnim godinama u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.

Dinko Šakić je uhapšen 1998. godine od strane argentinske policije, a na insistiranje Centra „Simon Vizental“ je prebačen u Zagreb gde je organizovan sudski proces zbog ratnog zločina genocida počinjenog nad civilnim stanovništvom tokom Drugog svetskog rata. Osuđen je na zatvorsku kaznu u trajanju od 20 godina. Umro je u zatvorskoj bolnici Remetinac 20. jula 2008. godine. Sahranjen je na zagrebačkom groblju 21. jula 2008. godine u ustaškoj uniformi.

Stanje i značaj zbirke arhivske građe

Zbirka je nastala velikim delom kao rezultat rada Milana Bulajića koji je pratio ekstradiciju a kasnije i sam učestvovao u sudskom procesu Dinka Šakića. Bulajić je sakupljajući građu za postupak suđenja uspeo da prikupi veliki broj dokumenata, sudskih spisa kao i novinskih članaka i natpisa iz medija kako u SR Jugoslaviji tako i u inostranstvu, uključujući i štampu ustaške emigracije. U Zbirci se nalaze fotokopirana dokumenta iz drugih institucija zaštite (arhivi i muzeji) iz Republike Srbije, Bosne i Hercegovine, Republike Hrvatske, Izraela i Argentine.

Zbirka arhivske građe „Zbirka Sudski proces Dinko i Nada Šakić“ obima je 8 (osam) arhivskih kutija. Granične godine građe su 1941-2001. Građa Zbirke je većim delom na srpskom (srpsko-hrvatskom) jeziku, dok je manji deo (strana štampa, ekstradiciona dokumenta) na engleskom, nemačkom i španskom jeziku.